Hvað er iktsýki og slitgigt?

Iktsýki

Iktsýki Iktsýki er ekki nýr sjúkdómur og hefur þjakað mannkynið í árþúsundir. Fornleifafræðingar hafa fundið vísbendingar um iktsýki í beinagrindum sem eru taldar vera eldri en tveggja milljóna ára. Áhættan á að fá iktsýki eykst með aldrinum, og með hækkandi meðalaldri Vesturlandarbúa má búast við að sjúkdómurinn verði ört stækkandi heilbrigðisvandi í framtíðinni. Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni WHO eru nú um 7 % jarðarbúa eldri en 65 ára, það eru um 390 milljónir manna. Talið er að þessi hópur stækki verulega næstu 25 árin, eða um 88 %.

Iktsýki er krónískur bólgusjúkdómur, en orsök hans er ekki þekkt enn sem komið er. Nýgengni sjúkdómsins er oftast á aldrinum 45 - 60 ára. Tíðnin meðal kvenna er þrisvar sinnum hærri en hjá körlum. Sjúkdómsins verður oft vart hægt og sígandi með einkennum eins og morgunstirðleika og verkjum í liðum.

Einkennin eru af völdum bólgu í liðhimnum og sinafestum. Þessi króníska bólga getur smám saman stækkað liðina og valdið hreyfihömlunum sem geta hvort tveggja haft félagslegar og sálfræðilegar afleiðingar í för með sér.

Rannsókn, sem var gerð í Lundi í Svíþjóð, sýnir að þriðji hver einstaklingur með liðagigt tapar starfsgetu að einhverju leyti á einu ári eftir að hann veikist. Helmingurinn þeirra neyðist til að breyta lifnaðarháttum sínum, t.d. félagslífi, og um 75 % þurfa að breyta tómstundum sínum.

Slitgigt

Slitgigt er aldurstengdur sjúkdómur líkt og iktsýki. Talið er að um 80 % jarðarbúa eldri en 55 ára þjáist af slitgigt. Þrátt fyrir að aðeins um helmingur þeirra hafi einkenni um sjúkdóminn er slitgigt verulegt heilbrigðisvandamál.

Slitgigt er hrörnunasjúkdómur í liðum sem þýðir að smám saman versnar sjúklingnum af völdum hans. Mjaðmaliðir og hnéliðir eru þeir liðir sem oftast verða fyrir sliti. Hjá meirihluta sjúklinganna er orsökin ekki skýr, en aldur og erfðir eru taldir vera veigamiklir áhættuþættir.